Artist statement

Language is always the main material for Maartje Smits. Whether she makes videos, chatbot performances, interactive texts, publications or letterpress prints; there’s always the poet at work.

Her work is deeply ecofeminist, convinced that our aim for equality should reach beyond the human realm. It often points at situations where Western humans place themselves above or outside of nature and does so with a characteristic light, humorous tone. Crossing an ecoduct - a wildlife crossing designed to allow animals to move safely between habitats without being hit by cars - is not permitted as a human. Maartje does so in her own way, declaring that this illegal act takes the form of a poem.

Currently, she’s working on a series of letterpress prints called Words learned/lost which she manually sets and prints on a printing press. The Words lost represent words that will soon disappear from our idiom as a result of the climate crisis. Words learned represent the language gained by her youngest child who is just learning to speak. As his vocabulary grows, so does the print. Each month's language harvest, a new printing layer.

Portfolio download

Biography

Maartje Smits has proved that, even though there have been no avant-garde movements in the Netherlands for a long time, innovation in poetry is still possible on an individual level. Smits (born in Soest) studied at the Rietveld School of Art & Design and completed her master’s in Design at the Sandberg Institute.

Her first collection Als je een meisje bent (If You Are A Girl), a musical, playful and highly feminist book, was published in 2015. It was followed two years later by Hoe ik een bos begon in mijn badkamer (How I Started a Forest in my Bathroom), in which Smits, influenced by American writer Juliana Spahr and French philosopher Bruno Latour, reveals herself as one of the first Dutch poets with a deep ecological awareness. She also experiments with the use of chat bots and AI to generate poetic texts and support her performances. Smits, who is a beekeeper herself, is currently writing a prose book on bees, and also works as a lecturer at the Rietveld Academy and the ArtEZ Institute of the Arts in Arnhem.

In the ‘girl universe’ of her first collection, for instance, Smits demonstrates how a mixture of feminism, multilingualism, digital culture, telephony and a very sharp ear for language and rhythm can result in beautiful and highly original poetry. The way in which Smits lets her poems break free from the Dutch by peppering them with German, English and French words is becoming something of a trademark for her. Skilfully interweaving digital and ‘analogue’ experiences, the poem ‘A Blank Text’ reads

I was in move mode
followed by ein
pulsing blue dot
past street lines lauwe
roads lights kanal
strips out of die Stadt.

Digital culture also features in Hoe ik een bos begon in mijn badkamer, a collection in which text and photography interact. In her latest poems, which have deservedly been called ecopoetry, Smits draws attention to the question of what nature is and how humans relate to the environment. She also has a keen eye for human influence on Dutch landscape and for climate change, which has become an ominous reality in recent years. In ‘De laatste mens’ (The Last Human) she writes

this is no place to go extinct
the last human draws boundaries in the sand
to feel more at home / she knows all the animals’ names and other
terms that have fallen into disuse.

It would be safe to say that, four decades after its invention by the French writer Françoise d’Eaubonne, ecofeminism has finally reached Dutch poetry. Thanks to Maartje Smits.

Biografie

Maartje Smits studeerde aan de Gerrit Rietveld Academie en voltooide haar master in Design aan het Sandberg Instituut. Ze debuteerde in 2015 met de bundel Als je een meisje bent, een muzikale, speelse en sterk feministische bundel. Twee jaar later verscheen Hoe ik een bos begon in mijn badkamer waarin Smits onder invloed van de Amerikaanse schrijfster Juliana Spahr en de Franse filosoof Bruno Latour als een van de eerste Nederlandse dichters van een groot ecologisch bewustzijn getuigt. Smits experimenteert daarnaast met (chat)bots om poëzie te genereren, niet alleen als tekst maar ook als performance. Momenteel werkt Smits, die zelf imker is, aan een prozaboek over bijen. Zij is ook als docent verbonden aan de Gerrit Rietveld Academie en ArtEZ, de Hogeschool voor de Kunsten in Arnhem.

Hoewel er in Nederland al lang geen avant-gardebewegingen meer zijn ontstaan, bewijst Maartje Smits dat vernieuwing binnen de poëzie op individueel niveau nog altijd mogelijk is. In het meisjesuniversum van Smits' eerste bundel laat zij bijvoorbeeld zien hoe een mix van feminisme, meertaligheid, digitale cultuur, telefonie en een zeer fijn gevoel voor taal en ritmiek tot prachtige, hoogst oorspronkelijke poëzie kan leiden. De manier waarop Smits haar gedichten uit het Nederlands laat breken en woorden en termen uit Duits, Engels en Frans opneemt, is zo’n beetje haar handelsmerk geworden. In het gedicht ‘Een lege sms’, waarin ze trefzeker digitale en ‘analoge’ ervaring door elkaar verweeft, schrijft ze: ‘ik stond op bewegen / mir volgde ein / blauw pulserend stipje / past streedlines lauwe / straten lichten canal / strips die Stadt uit’.

In Hoe ik een bos begon in mijn badkamer, een bundel waarin tekst en fotografie vaak op elkaar inwerken, is de digitale cultuur opnieuw aanwezig. Maar nu richt Smits in gedichten die je met recht ecopoëzie zou kunnen noemen haar aandacht op de vraag wat natuur is en hoe mensen zich tot de natuur verhouden. Ook heeft ze een scherp oog voor de maakbaarheid van het Nederlands landschap en de klimaatopwarming die de laatste jaren onheilspellend reëel is geworden. In het gedicht ‘De laatste mens’ staat: ‘dit is toch geen plek om uit te sterven / de laatste mens tekent hokjes in het zand / om zich thuis te voelen / ze kent alle namen van dieren en andere / begrippen die in onbruik zijn geraakt’.

Je zou kunnen zeggen dat het ecofeminisme, ruim veertig jaar nadat de Franse schrijfster Françoise d’Eaubonne dit als een van de eersten uitdacht, nu ook de Nederlandse poëzie heeft bereikt. Met dank aan Maartje Smits.

Contact

voor optredens contacteer De Schrijverscentrale, volwassenen@deschrijverscentrale.nl

of contacteer mij direct: bzz@maartjesmits.nl / maartje.smits@gmail.com

voor verzoeken tot overname of vertaling uit Als je een meisje bent en Hoe ik een bos begon in mijn badkamer, contacteer Elsbeth Louis van Uitgeverij De Harmonie elouis@deharmonie.nl

for requests for copying or translation of When you’re a girl and How I started a forest in my bathroom, please contact Elsbeth Louis of De Harmonie Publishers elouis@deharmonie.nl